Midwinterhoornblazen

  • Midwinterhoornblazen

Heb jij wel eens de klanken van de midwinterhoorn gehoord of misschien zelf wel eens op een midwinterhoorn geblazen? Misschien vraag je je af wat een midwinterhoorn precies is en waarom er alleen in de adventstijd op zo’n hoorn wordt geblazen.

Waar komt de midwinterhoorn vandaan?

Het is niet helemaal bekend wanneer de midwinterhoorn voor de eerste keer is gemaakt. Maar in Xanten, in Duitsland, is een oude oorkonde uit 1485 gevonden waarop vermeld wordt dat er in dat jaar op een “Medewintershoorn”is geblazen. De midwinterhoorn is dus al heel erg oud.

Hoe wordt de midwinterhoorn gemaakt?

In Twente, de Nederlandse regio langs de grens met Duitsland, wordt onder andere in Ootmarsum, niet alleen op de midwinterhoorn geblazen. Daar worden ze ook uit hout gemaakt. De hoorn wordt met de hand gemaakt. In het bos zoekt men naar een berken- of elzenstammetje dat niet te dik is en aan de onderkant licht gebogen. Dit stammetje wordt afgezaagd. In de werkplaats wordt de stam met een lintzaag doormidden gezaagd. De beide helften worden uitgegutst en mooi glad gemaakt. Hoe gladder de hoorn aan de binnenkant is, hoe zuiverder het geluid is. Als het hout goed droog is worden de beide helften aan elkaar gelijmd. Daarna wordt de hoorn bewerkt met hars en wordt hij verstevigd met ringen van bies of wilgentwijgen. In het bovenste deel van de hoorn wordt een mondstuk geplaatst.

Hoe wordt een midwinterhoorn bespeeld?

De hoorn wordt in beide handen vastgehouden. Het mondstuk wordt in de breedte aan de lippen gezet. Het uiteinde van de hoorn wijst dan altijd naar de linkerkant. Door het mondstuk van de hoorn heel vast tegen de lippen te persen, ontstaan er tijdens het blazen trillingen. Deze trillingen vormen de tonen van de midwinterhoorn. Het zijn natuurtonen die een beetje klagend klinken. Deze tonen van de midwinterhoorn dragen heel ver en zijn dus in een groot gebied te horen.
Het geluid van de midwinterhoorn komt het beste tot zijn recht bij droog vriezend weer. Je kunt de midwinterhoorn dan wel van enkele kilometers afstand horen.

Waarom wordt alleen tijdens de advent op de midwinterhoorn geblazen?

Op de avond voorafgaand aan de eerste adventszondag begint het midwinterhoornblazen. Dat gaat door tot Driekoningen op 6 januari. Vroeger werd gedacht dat de boze geesten hiermee konden worden weggejaagd. Andere mensen geloofden dat de donkere dagen als het ware werden weggeblazen en het nieuwe licht werd begroet. Wat de reden ook mag zijn, ongeveer 50 jaar geleden is de traditie van het midwinterhoornblazen in Twente weer in ere hersteld.

Demonstraties midwinterhoornblazen

Op heel veel plaatsen in Twente wordt nu weer tussen eind november en begin januari op de midwinterhoorn geblazen. Vaak gebeurt dat tijdens georganiseerde wandelingen. Dan staan de midwinterhoornblazers bij soms wel 25 boerderijen opgesteld rondom een waterput. Zij blazen dan volgens een bepaald tijdschema dat ze vooraf met elkaar hebben afgesproken. Het lijkt dan alsof ze elkaars tonen beantwoorden. En de wandelaars horen dan tijdens de hele wandeling de midwinterhoorn, telkens vanuit een andere richting.
Wil jij graag een keer een midwinterhoornwandeling maken? Kijk dan verder op deze internetsite. Daar vind je heel veel tips voor een leuke wandeling waarbij je volop kunt genieten van de bijzondere klanken van de midwinterhoorn! En wie weet, mag je zelf wel eens proberen om op die hoorn te blazen.